De basisslagen van tafeltennis: push, block, chop en smash

De topspin is de bekendste aanvalsslag in tafeltennis en de service bepaalt het begin van elk punt, maar een compleet spel bestaat uit meer slagen. Om een rally te kunnen voortzetten, aan te vallen én te verdedigen, heeft elke tafeltennisser ook de push, de block, de chop, de smash en de counter nodig. Dit artikel legt de techniek van deze basisslagen uit, los van de topspin die al uitgebreid aan bod komt in het artikel over de topspin techniek.

Push: de controleslag tegen backspin

De push is de meest gespeelde controleslag in tafeltennis. Je gebruikt hem om een bal met backspin — bijvoorbeeld een gepushte bal of een service met onderspin — veilig en laag over het net terug te spelen zonder zelf een aanval te riskeren.

Zo voer je de push uit:

• Buig licht door de knieën en houd het batje iets geopend (naar achteren gekanteld), zodat je onder de bal kunt komen.
• Raak de bal kort na de stuit, terwijl hij nog laag is.
• Beweeg het batje met een korte, naar voren en licht naar beneden gerichte beweging langs de onderkant van de bal.
• Houd de polsbeweging klein: de push is een controleslag, geen aanvalsslag.
• Speel de bal zo laag mogelijk over het net, zodat de tegenstander hem lastig kan aanvallen.

Een goede push blijft kort op de tafel van de tegenstander liggen, waardoor die moeilijk kan aanvallen. Wordt de push te lang of te hoog gespeeld, dan geef je de tegenstander juist de kans om zelf een topspin te spelen.

Block: de kortste reactie op een aanval

De block is de slag waarmee je een aanvallende bal van de tegenstander — meestal een topspin of smash — dicht bij de tafel opvangt en terugspeelt. Je gebruikt daarbij vooral de kracht en de spin van de tegenstander zelf.

Uitvoering van de block:

• Blijf dicht bij de tafel en houd het batje in een gesloten hoek (licht naar voren gekanteld), zodat de bal niet in het net verdwijnt.
• Raak de bal direct na de stuit, op het hoogste punt van de opgaande fase.
• Beweeg het batje nauwelijks; de block is een compacte, bijna stilstaande beweging.
• Absorbeer de inkomende kracht licht door net vóór het contact iets terug te bewegen, zodat de bal niet te ver doorschiet.

Een actieve block, waarbij je zelf een kleine voorwaartse en opwaartse beweging toevoegt, voegt controle en zelfs lichte topspin toe aan de teruggespeelde bal. Dit wordt ook wel de topspin-block genoemd en is een vaste techniek bij spelers die dicht bij de tafel spelen.

Chop: verdedigen op afstand van de tafel

De chop is de verdedigende tegenhanger van de topspin en wordt gespeeld op enige afstand van de tafel. De slag geeft de bal sterke backspin mee, waardoor de tegenstander de bal laag en met de juiste bathoek moet aanvallen om hem niet in het net te slaan.

Zo speel je de chop:

• Sta op ongeveer één tot twee meter van de tafel, met het gewicht op de achterste voet.
• Breng het batje hoog, met een geopende (naar achteren gekantelde) hoek.
• Maak een lange, naar beneden en iets naar voren gerichte beweging langs de onderkant van de bal.
• Raak de bal in de dalende fase, ruim na de stuit, zodat je voldoende tijd hebt voor de volledige beweging.
• Houd de beweging rustig en gecontroleerd: hoe rustiger de chop, hoe meer backspin de bal krijgt.

Spelers die hun spel volledig op deze slag bouwen, worden choppers genoemd. Zij winnen punten doordat de tegenstander na een reeks chops uiteindelijk een fout maakt tegen de aanhoudende backspin. Het lezen van rotatie — essentieel om een chop goed te kunnen aanvallen — staat toegelicht in het overzicht met tafeltennis jargon.

Smash: de aanval afmaken

De smash is de snelste en krachtigste slag in tafeltennis, bedoeld om een punt direct te winnen. Je speelt een smash op een hoge, langzame bal — bijvoorbeeld een bal die de tegenstander te hoog heeft teruggespeeld.

Uitvoering van de smash:

• Herken op tijd dat de inkomende bal hoog genoeg is om aan te vallen.
• Draai het lichaam en zet het gewicht op de achterste voet, vergelijkbaar met de voorbereiding op een forehand topspin.
• Raak de bal op het hoogste punt, met een vlak batje en een korte, snelle, naar voren gerichte beweging.
• Zet vooral in op snelheid en plaatsing, minder op rotatie: bij de smash is tempo belangrijker dan spin.
• Richt op de hoeken van de tafel of op het lichaam van de tegenstander, waar minder ruimte is om te reageren.

Een smash mislukt vaak doordat de speler te vroeg of te laat raakt, of te veel kracht gebruikt zonder op timing te letten. Rustig blijven en de bal goed laten komen is belangrijker dan zo hard mogelijk slaan.

Counter: aanval tegen aanval

De counter (ook wel countertopspin genoemd) is de slag waarmee je een aanvallende bal van de tegenstander, meestal een topspin, zelf aanvallend beantwoordt in plaats van te blocken of te verdedigen. Dit levert een snel wisselspel op waarbij beide spelers dicht bij de tafel blijven.

Bij de counter raak je de bal vroeg, direct na de stuit, met een korte en compacte topspinbeweging. Er is weinig tijd voor een volledige uitzwaai, dus de beweging komt vooral uit de onderarm en de pols. De counter vraagt om snelle reflexen en een goede timing, en wordt vooral gebruikt door spelers met een aanvallende speelstijl die dicht bij de tafel opereren.

Welke slag wanneer? Tactische keuze

Welke basisslag je speelt, hangt af van de bal die je ontvangt en van je eigen speelstijl:

• Krijg je een bal met backspin en wil je geen risico nemen, speel dan een push.
• Krijg je een aanvallende bal en sta je dicht bij de tafel, speel dan een block of, als je zelf wilt aanvallen, een counter.
• Sta je verder van de tafel en wil je tijd winnen tegen een aanvaller, kies dan voor de chop.
• Krijg je een hoge, kansrijke bal, maak het punt dan af met een smash.

De meeste spelers combineren deze slagen met de topspin tot een compleet repertoire. Welke slagen je het vaakst speelt, hangt sterk af van je speelstijl: een aanvaller leunt op topspin, counter en smash, terwijl een verdedigende speler meer op push en chop vertrouwt.

Basisslagen trainen

Elke slag vraagt om herhaling om hem onder druk betrouwbaar te kunnen spelen. Een aantal manieren om gericht te oefenen:

• Oefen elke slag eerst los, met een trainingspartner die steeds dezelfde bal aanspeelt.
• Combineer slagen in vaste oefeningen, bijvoorbeeld push-push-topspin of block-block-counter, om wedstrijdsituaties na te bootsen.
• Gebruik multi-baltraining om veel herhalingen van dezelfde slag in korte tijd te maken.
• Werk aan de overgang tussen slagen: in een echte rally wissel je voortdurend tussen aanvallen en verdedigen, dus oefen ook het schakelen zelf.

Een trainer kan bijsturen op houding, bathoek en timing per slag; zoek begeleiding via de tafeltennis trainers bij jou in de buurt. De meeste tafeltennis clubs bieden trainingsavonden waar deze slagen onder begeleiding worden geoefend. Ben je nog maar net begonnen, bouw dan eerst de basis op met het artikel tafeltennis voor beginners en werk aan je voetenwerk, want zonder de juiste positie ten opzichte van de bal komt geen van deze slagen tot zijn recht.

Lees ook het laatste tafeltennis nieuws, blader door alle tafeltennis artikelen of zoek een tafeltennis club bij jou in de buurt.